آمبودزمان

آمبودزمان(Ombudsman)چيست؟

        واژه «آمبودزمان»(Ombudsman) ريشه‌اي سوئدي(اسكانديناوي) دارد و حدود يكصد سال است كه در اروپا، آمريكا، آسيا و آفريقا براي بيان مفهوم «مبارزه با فساد» استفاده مي‌شود. معني كلاسيك و اصلي اين واژه، مراجع و نهادهايي كه به شكايات مردم از دستگاه‌هاي اداري رسيدگي غيرقضايي مي‌كنند، ‌است. ويژگي اين نوع رسيدگي غيرقضايي و آمبودزماني، عدم تشريفات و افزايش سرعت‌العمل در به نتيجه رسيدن شكايات است. به همين خاطر، آمبودزمان مورد استقبال كشورهاي مختلف دنيا قرار گرفته است.

معرفي انجمن آمبودزمان آسيايي

            ايده تشكيل انجمن آمبودزمان آسيايي(Asian Ombudsman Association) در سال 1995 در اجلاس عمومي مؤسسه آمبودزمان بين‌المللي(IOI) با تأسيس نهادي در آسيا براي توسعه فعاليت‌هاي آمبودزماني مورد تاكيد قرار گرفت. با گذشت يك سال از طرح تشكيل انجمن مرتبط با فعاليت‌هاي آمبودزماني در آسيا، انجمن آمبودزمان آسيايي(AOA) در 16آوريل 1996ميلادي ـ 28 فروردين 1375 به عنوان يك انجمن غيرحكومتي، غيرسياسي، مستقل و حرفه‌اي آمبودزماني در آسيا بوجود آمد. با تاسيس انجمن، دفتر وفاقي محتسب پاكستان به عنوان اولين رئيس هيأت مديره انتخاب گرديد و دبيرخانه انجمن نيز در پاكستان استقرار يافت.

          انجمن آمبودزمان آسيايي، در حال حاضر داراي 27 عضو از 18 كشور آسيايي است. هيأت مديره انجمن متشكل از 9 نفر و براي يك دوره چهار ساله انتخاب مي‌شوند. براي انجمن شرايط ورود اعضاء جديد به منظور توسعه فعاليت‌هاي آمبودزماني مورد توجه واقع شده است. براي عضويت، نهاد آمبودزماني كشور متقاضي مي‌بايست تقاضاي خود را بصورت مكتوب و به همراه اساسنامه يا قانون تشكيل نهاد، به دبيرخانه ارسال و نوع عضويت خود را مشخص كند. تقاضاي عضويت، در جلسه هيأت مديره مطرح و بر اساس اتفاق آراء، عضويت تائيد مي‌گردد.

 نقش جمهوري اسلامي ايران در انجمن:

       جمهوري اسلامي ايران نيز در كنار ديگر اعضاء انجمن، نقش اساسي براي توسعه فعاليت‌هاي آمبودزماني انجمن ايفاء كرده است. سازمان بازرسي كل كشور به عنوان عضو مؤسس انجمن" به نمايندگي از كشورمان از بدو تاسيس در انجمن حضور داشته و در تمامي مذاكرات و جلسات هيأت مديره و مجمع عمومي نقش فعالي داشته است. اين سازمان تجربه برگزاري چهارمين اجلاس دو سالانه و مجمع عمومي و جلسه‌هاي هيأت مديره انجمن را در كارنامه خود دارد.

اعضاء : AOA

1. جمهوري اسلامي پاكستان

2. ژاپن

3. جمهوري يمن

4. منطقه اداري ويژه ماكائو

5. مالزي

6. جمهوري اسلامي ايران

7. جمهوري خلق چين

8. جمهوري كره

9. منطقه اداري ويژه هنگ كنگ

10. جامو و كشميرهند

11. جمهوري اندونزي

12. پادشاهي تايلند

13. جمهوري هندوستان

14. جمهوري ازبكستان

15. جمهوري سوسياليستي ويتنام

16. جمهوري آذربايجان

17. جمهوري قرقيزستان

18. جمهوري تاتارستان روسيه